Historie Presenttopbar image

Bedrijfsprofiel

Doelstelling

Historie Present stelt zich ten doel het historisch bewustzijn te vergroten. Zij doet dit door geschiedkundige uitgaven, maar ook door lezingen, excursies en publicaties in diverse media.

Expertise

Historie Present heeft expertise op de volgende terreinen:

Historicus drs. Luc Wolters

Afgestudeerd historicus (Leiden 1994), die zich in de navolgende jaren - naast diverse jobs in het bedrijfsleven - voortdurend met het beoefenen van geschiedenis heeft bezig gehouden door middel van het schrijven van veel artikelen en enkele boeken, het geven van lezingen, het publiceren en uitgeven, redactie van tijdschrift en jaarboek, verzorgen van rondleidingen en organisatie van tentoonstellingen, kortom met alle bovengenoemde expertiseterreinen.

Projectenlijst

Ferdinand von Plettenberg

Eind augustus 2012 werd in klooster en kasteel Wittem een boek over Ferdinand von Plettenberg gepresenteerd. De eerste exemplaren gingen naar burgemeester Van den Tillaar van Gulpen-Wittem en rector Erinkveld van het Redemptoristenklooster Wittem. Inmiddels heeft ook gouverneur – en historicus – drs. Th. Bovens een exemplaar in dank aanvaard.
Ferdinand von Plettenberg is al 275 jaar geleden overleden, maar toch is zijn erfgoed in het Gulpen-Wittemse nog springlevend. De graaf is namelijk van grote betekenis geweest voor het Wittemse, waar hij de kerk en het klooster Wittem stichtte, de kerk van Eys liet herbouwen, de kastelen Wittem en Neubourg onder handen nam en vele andere plannen meer realiseerde. Het biografische boek verhaalt over de persoon Ferdinand von Plettenberg (1690-1737), zijn machtige posities en grote betekenis voor keurvorst en aartsbisschop Clemens August van Beieren, die vijf maal vorstbisschop was.
Over het boek: Ferdinand von Plettenberg. Machtig minister, deskundig diplomaat en bemind bouwheer is geschreven door Luc Wolters. Het boek is uitgegeven in full colour, rijk geïllustreerd en telt 128 pagina’s. ISBN: 978-90-815398-0-7. Het kost € 20,- en is o.a. verkrijgbaar bij de auteur of de kloosterboekwinkel te Wittem.



Graaf Ferdinand von Plettenberg was een machtig eerste minister en diplomaat voor Clemens August van Beieren. Hij creëerde zijn eigen imperium in Wittem, Eys, Slenaken en Gulpen, waar hij het klooster Wittem stichtte en veel bouwde en verbouwde aan kastelen zoals Neubourg of overheidsgebouwen, zoals het Panhuis in Mechelen, waarin hij gewoonlijk zijn alliantiewapen liet opnemen (klooster 1892, Jelle Wind; foto’s auteur).


Hierover verscheen deze bijdrage(PDF) in Dagblad de Limburger/Limburgs Dagblad d.d. 08.09.2012, gepubliceerd met toestemming van Media Groep Limburg.

Rabobank onderzocht historie regionale coöperaties

De Verenigde Naties riepen 2012 uit tot ‘Jaar van Coöperatie’. Dit initiatief is voortvarend opgepakt door de coöperatieve Rabobank Roermond-Echt. De ledenraad van de bank koos namelijk voor een diepgaand onderzoek naar historie, spreiding, ontwikkeling en betekenis van de coöperaties in de regio Midden-Limburg, met vooral een blik op het heden en de toekomst.
Voor de uitvoering werd Luc Wolters aangezocht. Deze verdiepte zich in het ontstaan en ontwikkeling van de coöperaties in de regio, interviewde vertegenwoordigers van coöperaties, analyseerde de actuele spreiding en het gebruik van de samenwerkingsvorm en toetste de spankracht. Bovendien stelde hij een overzicht samen van meer dan 150 coöperaties uit heden en verleden in het gebied Roermond-Echt.
Uit het onderzoek bleek dat veel coöperaties zijn voortgekomen uit de land- en tuinbouw, zoals boterfabrieken, molens, veilingen van zuivelproducten en van groenten en fruit, aankoop van veevoer, maar ook banken, verzekeringen etc. Deze coöperaties stimuleerden de agrarische economische ontwikkeling en hielpen bij emancipatie van boeren en arbeiders. Voorts waren er in tal van plaatsen winkelcoöperaties, waartoe de Eerste Wereldoorlog met zijn dure prijzen een belangrijke stimulans heeft gegeven. Er werden onderzoeksvragen gehanteerd als: Waarom werden de handen ineen geslagen? Hoe werd het georganiseerd? Welke resultaten leverde dit op? Was er een bloeitijd inzake coöperaties? Hoe is het huidige beeld? Wat zijn de verwachtingen voor de toekomst?
Dit resulteerde in de boekuitgave ‘COOP-kracht. Coöperaties in de regio Roermond-Echt in verleden en heden’. Dit telt ruim 150 pagina’s, is rijkelijk geïllustreerd en gedocumenteerd in full colour. Het eerste exemplaar werd tijdens de Kieskringbijeenkomst van de Rabobank Roermond-Echt op 15 oktober 2012 door de Ledenraad aangeboden aan directievoorzitter Jos Rutten van de bank. Voor het onderwijs is er een lesbrief. Immers als de Verenigde Naties de coöperatievorm onder de aandacht willen brengen, ligt het voor de hand de jeugd bij dit thema te betrekken. De eerste lesbrief was er voor Thei Timmermans, voorzitter van de onderwijsstichting Swalm en Roer. Het boek was binnen de kortste keren uitverkocht, reden voor de Rabobank Roermond-Echt om het digitaal beschikbaar te stellen. U vindt het gratis te raadplegen boek op: http://issuu.com/pdfviewer/docs/coop-kracht/1



De coöperatie zorgde voor een fikse emancipatie van boeren en arbeiders. Het begon met de coöperatieve stoomzuivelfabrieken (foto Stevensweert, coll. Har Rutten). De afzet werd geregeld via veilingen, waarvan de Coöperatieve Roermondse Eiermijn een goed voorbeeld is. Voorts waren er coöperatieve aankoopverenigingen, banken (Boerenleenbank, sinds 1972 Rabobank) en Onderlinge verzekeringen. Voor de arbeiders kwamen er coöperatieve winkelverenigingen (Adv. NKO 1934; foto’s auteur).


Hierover verscheen deze bijdrage(PDF) in Dagblad de Limburger/Limburgs Dagblad d.d. 03.11.2012, gepubliceerd met toestemming van Media Groep Limburg.

Pompontwerp gerealiseerd

Enkele jaren geleden heeft Historie Present als ‘onderaannemer’ van Heukelom-Verbeek (thans Verbeek) onderzoek gedaan naar de Quabeeksgrub te Jabeek. Hierbij werd een voorstel ingediend voor een pompontwerp. In juli 2011 is de fraaie pomp, vervaardigd door kunstsmid Guido Luijten, met alle door Luc Wolters ontworpen historische details gerealiseerd. De muizen op de pompzwengel verwijzen naar patroonheilige Gertrudis die als abdis een staf had. Zo ook de spinrag, die de pomp bekroont. Op Gertrudis’ feestdag mocht er niet gesponnen worden; bij wie dat toch deed, baten muizen de draad door. Behalve deze kerkelijke verwijzing wordt ook gerefereerd aan de wereldlijke heer: het geslacht Huyn van Amstenrade, dat in zijn wapen een slangenkopkruis voert met een wapenschild met drie bollen. De bollen zitten op de pompbekroning, terwijl het slangenkopkruis de watermond omringt, die op zijn beurt de vorm van een slangenkop heeft. Sint-Gertrudis en het wapen Huyn van Amstenrade vormden het oude gemeentewapen van Jabeek, dat thans deel uitmaakt van de gemeente Onderbanken.


Tal van historische elementen zijn verwerkt in de dorpspomp van Jabeek (foto’s: auteur)

Adolph von Hompesch-Rürich

Locoburgemeester Smeets-Palmen van de gemeente Maasgouw heeft 22 juni 2012 in de oude Thorner raadzaal het eerste exemplaar in ontvangst genomen van een boek over de grafelijke familie Von Hompesch van voormalig kasteel Walburg onder Ohé en Laak die in de 19e eeuw een prominente rol heeft vervuld in de regio en in het bijzonder ook voor Thorn. Afstammelingen van de familie Von Hompesch, waren daarbij aanwezig.
Het biografisch boekwerk, geschreven door historicus drs. Luc Wolters, met als titel ‘Graaf Adolf Von Hompesch Rürich (1834-1893)’ en subtitel ‘over de banden tussen muzikaal Thorn en de grafelijke familie Von Hompesch’, is uitgegeven bij gelegenheid van de jubileumviering tweehonderd jaar blaasmuziek in Thorn.
Auteur Luc Wolters en het redactieteam – Har Rutten, Peter en Huub Parren – hebben een boek samengesteld over de grafelijke familie van het Huis Walburg omdat deze familie in de tweede helft van de 19e eeuw en begin 20e eeuw ongeveer vijftig jaar een mecenasrol heeft vervuld voor verenigingen en cultuurdragers van Thorn, Stevensweert en Ohé en Laak.
Het onderzoek naar de levensloop van de graaf en zijn gezin heeft een biografische schets opgeleverd, die inzicht geeft in zijn denkbeelden op tal van terreinen, zijn betekenis als beschermheer en mecenas en zijn nauwe banden met de muziekgezelschappen van Thorn en Ohé en Laak. Het boek levert vondsten op die een betere inkijk geven in het gemeenschaps- en verenigingsleven van onze streken in vroeger tijden.
Deze studie licht inzake de historie van 200 jaar blaasmuziek in Thorn nog slechts een tipje van de sluier op. Doel is om een tweede, meer uitgebreide publicatie uit te brengen die ook een reeks biografische portretten bevat van pioniers van de blaasmuziek.
Het rijk geïllustreerde boek is voor € 25,- verkrijgbaar bij boekhandel De Stift te Thorn, de streek VVV te Stevensweert en Thorn of per e-mail: ansfriedstichting@kpnmail.nl.


Graaf Adolph von Hompesch-Rürich roerde zich behoorlijk. Hij bewoonde het verdwenen kasteel Walburg te Ohé en Laak (foto’s: coll. har Rutten). Bij zijn huwelijk werd door bisschop Paredis al voor deze afvallige katholiek gewaarschuwd. Desondanks ontplooide deze kamerheer des Konings zich als cultuurminnaar en -mecenas. Hij werd beschermheer van de Koninklijke Harmonie Thorn maar ook van de harmonie van Ohé en Laak (foto coll. KHT). Bij de boekpresentatie was een achterkleindochter present (foto Ansfriedstichting).


Hierover verscheen deze bijdrage(PDF) in Dagblad de Limburger/Limburgs Dagblad d.d. 23.06.2012, gepubliceerd met toestemming van Media Groep Limburg.

Roermond. Beeld van een stad

In dit bijzondere boek leest u meer over het verleden, heden en toekomst van Roermond, hét kloppend hart van Midden-Limburg. Naast interessante bijdragen over de geschiedenis van de stad, beroemde Roermondenaren en monumentale gebouwen, treft u aan een groot aantal interviews met hedendaagse Roermondenaren aan. Het boek telt talrijke historische foto’s, luchtopnamen, gravures, afbeeldingen van schilderijen en portretten. De mooiste plekjes van de stad werden opnieuw gefotografeerd – zelfs vanuit een helikopter – door de wereldberoemde Zuid-Afrikaanse fotograaf Obie Oberholzer. Ook lokale fotografen als Hennie Retera en Peter Kessels droegen hun visuele steentje bij. Verleden wordt tegenover heden geplaatst: een bijdrage over de architecten Pierre Cuypers versus Maarten Engelman, de kunstenaars Henry Luyten en Joep Nicolas versus Loreta Visic of de politiek tekenaar Louis Raemaekers versus spotprenttekenaar Joep Bertrams. Voorts is er onder meer aandacht voor de drie Roermondse premiers, Ruys de Beerenbrouck, Beel en Cals alsook voor de actuele politicus Jos van Rey.
Deze publicatie van X-CAGO telt bijdragen van onder anderen Jozef de Beenhouwer, Hein van der Bruggen, Erik Caris, Loek Kreukels, Wies van Leeuwen, Hans van de Mortel, Ariane de Ranitz, René Roosjen, Roel Schenk en Han Walraven. De redactie werd verzorgd door Luc Wolters. Het is uitgevoerd in groot luxe formaat (24 x 32 cm.), met linnen band en stofomslag, rijkelijk geïllustreerd onder meer met diverse uitslaande foto’s van 70 cm. breed. Meer dan 300 bladzijden en honderden unieke en speciaal voor deze uitgave gemaakte foto’s. Het boek is verkrijgbaar en kost € 34,95. Zie website: www.x-cago.com/books/


Kerkelijke rechtbank Ailbertus

Hoewel het negen eeuwen geleden is dat Ailbertus leefde en onder meer het klooster Rolduc (Kloosterrade) stichtte, heeft hij ook een actuele boodschap. Namelijk als representant voor de individuele mens, die zoekt naar God. Dat hield bisschop Wiertz zijn gehoor voor bij de installatie van de kerkelijke rechtbank, die de deugden en het leven van Ailbertus kritisch zal onderzoeken en beoordelen. Dit is een stap richting de mogelijke zalig- en heiligverklaring van Ailbertus. Van een dergelijke kerkelijke rechtbank maakt standaard ook een aantal historici deel uit. Daar Luc Wolters eerder Emile Ramakers bij het schrijven van een biografische schets van Ailbertus mocht ondersteunen, viel hen beiden nu de eer te beurt op 11 mei 2012 geïnstalleerd te worden als lid van genoemde rechtbank.


Een kerkelijke rechtbank onderzoekt de deugden en het leven van Ailbertus.

Eindredactie Spiegel van Roermond 2013

Het Rura-jaarboek opent met een lezing (van 4 mei) over de moord op de Joodse kinderen tijdens de bezetting. Hierna komt de start van het gemeentelijk museum aan bod, een samenspel tussen de schenking van een aantal schilderijen van Luyten, de wens om architect Pierre Cuypers te eren en het 700-jarig stadsjubileum kracht bij te zetten. Het familiebedrijf Beurskens-Tulfer met een hoedenzaak aan de Hamstraat wordt toegelicht, evenals schooldirecteur Kramps, die zich als lid van de Gezondheidscommissie zeer verdienstelijk maakte alsmede de locaties waar het gerechtsgebouw in Roermond gevestigd was. De importante archeologische privécollectie van Charles Guillon wordt besproken, die door geldzucht van de familie en benepenheid van de overheid uiteenviel. De verhalen en achtergronden over stadspatroon Sint-Christoffel worden ontrafeld, waarna besloten wordt met het eerste deel van een indrukwekkend overzicht van personen uit of een band met Roermond, die gepromoveerd zijn. Luc Wolters mocht wederom de eindredactie voor zijn rekening nemen.


Een variëteit aan artikelen in de Spiegel, variërend van de start van het museum, een overzicht van gepromoveerden (promovendus met paranimfen, UvA, jaren vijftig) en het ontrafelde heiligenleven van Sint-Christoffel.

Historische Bronkroute Gronsveld

Een processieroute uit vroeger eeuwen dient als route voor een wandeling. Deze route is beschikbaar als applicatie op de mobiele telefoon, maar ook te volgen via een folder. De gemeente Eijsden-Margraten is initiatiefnemer en wil op deze wijze middels oude processieroutes aandacht vragen voor lokale cultuur en religie. De hiervoor speciaal ontwikkelde app – technisch vernuftig qua gebruiksgemak en navigatie, door Pascal Kwakkernaat en Koen Schmeets ontwikkeld – biedt vele achtergronden, in tekst, beeld en geluid. Over de eeuwenoude processie, de route, de lokale tradities en rituelen en de rol van de schutterij. Patroonheilige Martinus van de parochie Gronsveld leidt de wandelaars de weg. Er is een bewegwijzering met zijn logo.
In Gronsveld werd vóór 1800 een vaste traditionele route gevolgd, die eeuwenlang van toepassing is geweest. Ofschoon vandaag de dag in Gronsveld eens in de vier jaar sprake is van de ‘Grote Bronk’ (grote processie), was de route destijds nog veel langer. Want behalve Gronsveld met zijn molen en Rijckholt werd ook Eckelrade aangedaan.
De route is een echo uit een ver verleden. Vanuit de oude dorpen in het Maasdal werden omstreeks de elfde eeuw dorpen op het plateau gesticht. Er moest toen meer landbouwgrond komen omdat de bevolking groeide. Bij de kolonisatie van het plateau werd Eckelrade vanuit Gronsveld gesticht, waarbij de eeuwenoude processie dus de toenmalige gezagverhoudingen weerspiegelde.
Maasdal en plateau liggen op de route, verbonden door het idyllische Savelsbos. De 10,5 km. lange route leidt door fraai natuurschoon, waarbij de app attent maakt op bezienswaardigheden en historische bijzonderheden.



Bij de Groete Bronk in Gronsveld wordt het dorp gesierd en mag de schutterij niet ontbreken. De oude bronkroute vertrekt vanaf de kerk, voert door het Savelsbos langs een plek met mergelwinning, doet Eckelrade aan om via Rijckholt terug te keren. Bij de onthulling van de plaquette bij de start waren het gemeentebestuur, de pastoor en de koning en koningin van schutterij Sint-Sebastianus aanwezig.

Langs ’s heeren wegen

Dit is een serie over klein religieus erfgoed, gemaakt voor de omroepen in Nederlands-Limburg en Vlaanderen. In elke aflevering wordt een tweeluik geboden van religieuze tradities in beide landen, die zich goed aanvullen. Zo wordt voor de Mariaverering een bezoek gebracht aan Heppeneert bij Maaseik en aan de Onze Lieve Vrouwebasiliek te Maastricht. Het heilig Paterke van Hasselt komt aan bod evenals het gewijde zand van Sint-Gerlach te Houthem, de Sint-Pauwelsviering te Galmaarden, het Steylse Sint-Maarten kinderfeest, de pelgrimage naar Sint-Brigida – die het vee beschermt – te Noorbeek, de Antoniuskermis in Hoksent met verkoop bij opbod van varkenskoppen en de devotie tot Sint-Barbara in de gedachteniskapel in Terwinselen. Het programma biedt integere en indringende beelden van religieus erfgoed, zoals dit tot de dag van vandaag beleefd wordt. Luc Wolters heeft documentairemaker Hölscher RTV van historische adviezen mogen dienen.


Veel van het culturele erfgoed in de zuidelijke Nederlanden kent nog een religieuze basis. Sprekende voorbeelden zijn de Sint-Pauwelsviering, pelgrimages naar Sint-Brigida, zand van kluizenaar Sint-Gerlach of de varkens bij de Sint-Antoniusviering.

Dood, maar niet vergeten

John Vaessen is een enthousiast kenner en gids op de fascinerende begraafplaats ‘d’n Aje Kirkhaof’ te Roermond. Hij had zoveel gegevens verzameld over de plek en de mensen die er begraven zijn, dat een bundeling hiervan in een boek voor de hand lag. Deze maakt mensen wegwijs op de begraafplaats, die opgedeeld is in een groot katholiek deel, maar ook een protestants, oud en nieuw Joods deel en een plek waar atheïsten of ongedoopten ter aarde werden besteld (‘verlaore kirkhaof’). Overledenen uit alle geledingen komen aan bod: adel en kermisadel, bisschoppen en kloosterlingen, architecten en musici, zoeaven en Ridders der Militaire Willemsorde, gegoede families met grafkelders en vele middenstanders. De Stichting Oude Kerkhof www.oudekerkhofroermond.nl verrichtte de uitgave (2011).


De Oude Kerkhof in Roermond is een begraafplaats met verrassingen en beroemdheden. Het boek laat licht schijnen onder meer op de grafkapel van de bisschoppen van Roermond, de zoeaaf, die ten voeten uit nog immer de weg naar Rome wijst, en het beroemde ‘graf met de handjes’, die protestant en katholiek in de dood verenigen..

Eindredactie Spiegel van Roermond 2012

Het fascinerend openingsartikel over fascisme en nationaalsocialisme is getiteld ‘Zwart Roermond’. Voorts wordt in deze bundel geschreven over de briefwisseling tussen de Joods schrijver Jacob Hiegentlich (+1940) en Roelfien van Blokhuysen, over bisschop J.H. Drehmanns van Roermond, over twee bedrijven die spoorweggeschiedenis schreven, over de rechter, verteller en vertaler mr. Edmond Franquinet, over het kathedrale kapittel van het bisdom, het vervolgverhaal over de Rijks HBS (slot) en tot besluit een uitvoerige historische beschouwing over de Weertenaren, die in het revolutiejaar 1789 naar Roermond trokken om er enkele bestuursvertegenwoordigers te gijzelen. Luc Wolters mocht de eindredactie van het jaarboek verrichten. Voor meer informatie, zie: www.rura.nl.


Limburgse tijdreis met tram en bus

Negentig jaar geleden startte voor Limburg een uniek infrastructureel plan. Er zou een enorm tramwegennet aangelegd worden om de mijnwerkers in de mijn te krijgen. Het kapitaal hiervoor kwam van de drie overheden, rijk, provincie en tot slot de gemeenten, die zich verenigden in Gebaltram. De tramplannen hadden met tal van tegenslagen te kampen maar evenzeer met mismanagement. Uiteindelijk, maar veel te laat om niet met een berg schulden te blijven zitten, maakte de Limburgse Tramweg Maatschappij (LTM) de overstap naar de bus. Er braken na de oorlog gouden tijden aan, totdat steeds meer mensen over eigen vervoer konden beschikken. De overheid moest vervolgens alsmaar meer geld voor openbaar vervoer uittrekken. Na jarenlange subsidies kwam het uiteindelijk tot fusies binnen de op kleine schaal opererende inefficiënte vervoermaatschappijen. In 1978 kwam het Verenigd Streekvervoer Limburg tot stand, in 1995 Hermes. Toen dit echter in 2007 door Veolia uit de Limburgse markt werd verdrongen, besloot aandeelhouder Gebaltram tot verzilvering van de aandelen en … tot de uitgave ven een boek. Voor de aanschaf van het boek (kosten: € 15,-), zie de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij: www.zlsm.nl



In negentig jaar openbaar vervoer werd door de LTM en rechtsopvolgers van tram en bus gebruik gemaakt. De cover van de Limburgse tijdreis met bus en tram. Opmaak: Els Lücker, op basis van een ontwerp van Frans Slijpen. Het boek werd aangeboden aan burgemeester Jos Som van Kerkrade, in zijn hoedanigheid als voorzitter van de vereniging van gemeenten Gebaltram. Foto: gemeente Kerkrade.

De galg van de heerlijkheid Mheer

Voor de gemeente Margraten ben ik op zoek gegaan naar de exacte locatie van de galg of gerechtsplaats waar de criminele justitie werd voltrokken door het schepengerecht van de heerlijkheid Mheer. Aan de hand van een zeventiende-eeuwse bron was bekend dat de ligging langs de doorgaande Maastrichterweg gelokaliseerd moet worden. Echter daar het grondgebied van de toenmalige heerlijkheid Mheer zich zowel links als rechts van deze weg uitspreidde, is de locatie daarmee nog onvoldoende bekend. Er werd onderzoek verricht in de Archives de l'État in Luik en gecorrespondeerd met het rijksarchief in Brussel en het Oostenrijks archief in Wenen omtrent het bestaan van nauwgezette kaarten ('cadastre Thérésien'). De locatiebepaling bij Mheer was nodig om er een zogenaamde 'landmark' in het landschap te plaatsen. Hiervoor is een kunstenaar aangezocht.


Een executieplaats, waar veroordeelden of oorlogsmisdadigers worden opgehangen. Zowel hier als op het schilderij van Brueghel (r.) is er een variëteit aan galgen. Op enkele rust bovenin een rad. Dit werd gebruikt voor het zogenaamde radbraken: het breken van ledematen, terwijl het lichaam op het rad is vastgebonden. Op beide executieplaatsen is derhalve 'galg en rad' zichtbaar, conform de uitdrukking 'opgroeien voor galg en rad', d.w.z. eindigen als veroordeeld crimineel.

Eindredactie van het jaarboek Spiegel van Roermond

Het jaarboek Spiegel van Roermond 2011 is van de persen gerold en den volke gepresenteerd. Jean Beyers verdiepte zich in de strijd tussen ministerpresident Thorbecke en bisschop Paredis over de totstandkoming van de Rijks HBS in Roermond. De negentiende-eeuwse notaris, amateur-historicus en -archeoloog alsmede mecenas Charles Guillon wordt nader belicht. Hein van der Bruggen brengt een indringend verhaal over de verzetsstrijder en vredesactivist Max Behretz. Er is een gedegen analyse van het functioneren van het Laurentiusziekenhuis in oorlogstijd van de hand van Peter de Jong, terwijl Georges Linssen zich indringend buigt over vicaris-generaal drs. Piet van Odijk. Voorts zijn er bijdragen over het Roermondse carillon alsmede over de sieradenontwerper, designer en kunstenaar Ted Noten. Voor de verkoop van dit jaarboek, zie www.rura.nl


Op de cover van de Spiegel van Roermond 2011 prijkt rechts de liberaal Thorbecke (1798-1872), die zich de drijvende kracht toonde achter de totstandkoming van een rijks HBS in Roermond (1864). Links is keizerin Maria Theresia te zien, die één van de figuren vormt op het Roermondse stadhuiscarillon. Ze schonk de stad een naar haar genoemde brug.

Reconstructie pomp annex put Jabeek

De gemeente Onderbanken wil in Jabeek de beekbedding (Quabeeksgrub) weer zichtbaar maken, die door het dorp loopt. Dit gebeurt op basis van plannen van Landschapsontwikkelingsbureau Heukelom-Verbeek Bij de ontkluizing van de beek kwam in februari 2009 een droge oude openbare drinkput cq. pomp aan het licht. Deze werd door archeologen onderzocht. Op grond hiervan wordt overwogen de put met pompinstallatie te reconstrueren. Dit vergde nader historisch onderzoek. Dat heeft evenwel niet aan het licht kunnen brengen hoe de Jabeekse pomp er daadwerkelijk uit heeft gezien. Op instigatie van de gemeente Onderbanken is vervolgens een vergelijkend onderzoek gedaan om tot een aanbeveling voor reconstructie van de Jabeekse pomp te komen, die dan als dorpspomp een attractie en toeristische bijzonderheid kon worden. Het resultaat was een reconstructie, waarin tal van elementen van heraldische aard en heiligensymbolen verwerkt waren, gerelateerd aan het wapen van de voormalige gemeente Jabeek.


De ontdekking van een put met pomp nodigde uit tot een reconstructie van een put die er mogelijk gestaan heeft. Daarin werden heraldische en heiligensymbolen verwerkt van het oude gemeentewapen van Jabeek.

Karolingische weg Herstal/Luik – Aken

De gemeente Margraten wil met haar actieve wethouder Armand Oprey een lans breken voor een historische route, die over haar grondgebied loopt. Deze route is van Karolingische oorsprong en karakteriseert de levensloop van Karel de Grote. De route loopt van Herstal-Luik naar Aken. Zo zou Karel de Grote – de 'Vader van Europa' gezien het immense rijk dat hij bestuurde – geboren zijn in de koninklijke palts Herstal. De route volgt de Maas stroomafwaarts om in Visé de rivier over te steken, richting Berneau en 's-Gravenvoeren, waar een Karolingische koningshoeve stond. De plaats staat symbool voor de latere rijksdelingen die hebben plaatsgevonden onder de nakomelingen van Karel de Grote. Diens rijk was te omvangrijk voor één persoon om te besturen. De authentieke route loopt verder door de huidige gemeenten Eijsden-Margraten, Gulpen-Wittem en Vaals. Oude zaalkerkjes slaan de brug naar een ver verleden, waarin deze contreien geliefd jachtgebied van Karel de Grote waren. Zo geraken we voor de poorten van Aken, dat door Karel de Grote tot hoofdstad werd bestempeld en waar een prachtige palts verrees met keizerlijk paleis en kerk met octogoon. Deze werd de grafkerk voor Karel de Grote, die in 814 in Aken stierf. Er wordt beoogd om met diverse gemeenten en drie landen een regionale samenwerking te krijgen om het Karolingisch erfgoed onder de aandacht te brengen. Voor dat doel is een promotiefilmpje gemaakt.



We kunnen het leven van Karel de Grote volgen langs de route Luik-Aken. In Luik leeft de keizer voort in het marionettentheater, terwijl de Dom in Aken zijn grafkerk vormt. De route door drie landen is uitstekend gedocumenteerd.

Het Proosdijpark van Meerssen

De gemeente Meerssen bekommert zich om het centraal gelegen Proosdijpark en heeft de landschapsarchitecten van Heukelom Verbeek gevraagd hiervoor een plan te ontwikkelen. Het park refereert aan het eeuwenoude instituut van de proosdij. In Meerssen troffen zich in de negende eeuw nazaten van Karel de Grote om regelingen en delingen ten aanzien van het rijk te treffen. In de tiende eeuw werd het land geschonken was aan de abdij van Reims. Meerssen werd bestuurd door een geestelijke, de proost. Zijn goed, de proosdij, ontwikkelde zich tot een ensemble van een kerk, het huis van de heer en de daarbij horende hoeve (waarin thans de gemeente huist). Het daaraan grenzende proosdijpark behelsde grote vijvers en tuinen. Sinds de Franse tijd zijn er diverse particuliere eigenaren geweest, die tal van aanpassingen en uitbreidingen aan het proosdijpand en –park hebben aangebracht. Zoals de portierswoning (thans bloemenzaak), de Gloriëtte en de brug als folly. In de twintigste eeuw waren er tal van kerkelijke wijzigingen, zoals de uitbreiding van de kerk die basiliek werd en de bouw van het zusterklooster en de Vredeskapel. Historisch onderzoek plaatste de gebeurtenissen in hun tijd, zodat de gemeente goed van advies kon worden gediend.


Het centraal gelegen Proosdijpark in Meerssen kent een oude historie. Het ensemble dat is samengesteld op grond van kerkelijke en wereldlijke macht van de proost is in de negentiende en twintigste eeuw sterk gewijzigd. Echter met de basiliek en de gemeente zijn beide pijlers nog vertegenwoordigd.

Eindredactie van het jaarboek Spiegel van Roermond

Wederom verzorgde X-CAGO de opmaak en het drukgereed maken van het jaarboek Spiegel van Roermond, een uitgave van de stichting Rura. Ook ditmaal waren er weer diepgaande artikelen over de Roermondse historie. San van Esser kon op grond van een dagboekje van een inzicht geven in het functioneren van het Nederlands College aan het Vaticaan. Bijzonder waren ook de geschriften van vader en zoon Geradts, hooggeplaatste Roermondenaren, die over tal van 18e en begin 19e eeuwse gebeurtenissen of omstandigheden iets te melden hadden. Voorts waren er bijdragen over de Sociëteit Amicitia, lectuur en censuur in het bisdom Roermond en beeldhouwer Jean Lauweriks. Voor de verkoop van dit jaarboek, zie www.rura.nl


De omslag van de Spiegel van Roermond 2010 wordt gesierd door een uitgesneden portret van de Gelderse kanselier W.J. Luytgens, die zich een verlicht bestuurder toonde. Rechts zien we paus Johannes Paulus II met de diplomaat mgr. Jo Damen van het Nederlands College te Rome, die het Kon. Roermonds Mannenkoor in de eeuwige stad ontvingen.

Zorghotel Overhuizen

Voor de uitgestrekte eeuwenoude hoeve Overhuizen in Bocholtz, gemeente Simpelveld, zijn grootse plannen in de maak. De agrariër Vaessen kon er zijn bedrijf niet meer exploiteren, zodat Bart Lommen zijn concept voor een zorghotel ter plekke ontvouwde. In het kader van de diverse benodigde vergunningen en ter ondersteuning van het historische karakter van de hoeve, heeft Coen Eggen een bouwhistorisch onderzoek verricht en tekende Luc Wolters voor het historisch overzicht van zeven eeuwen. In het kader van het onderzoek werd een kaart ontdekt met een enige bekende afbeelding van het kasteel Overhuizen. Overhuizen, dat in 1378 voor ’t eerst vermeld wordt, is in meerdere opzichten een zeer bijzondere hoeve: het omsluit namelijk een van de grootste pleinen van een boerenhof, er is nota bene een eigen kapel aan verbonden en de toegang ertoe wordt geboden middels een fantastische poort met opschriften en chronogrammen in zes talen. Als eigenaars en bewoners passeerde een rijtje adellijken de revue, zoals de families Van Overhuizen, Van Wilre, Van den Hove, landcommandeur Godfried Edmond van Bocholtz van Alden Biesen, Von Rochow tot en met De Marchant et d’Ansembourg. Het rapport moet bij de oplevering van zorghotel Welloord Overhuizen leiden tot een boekwerk over de rijke historie van de hoeve, die een nieuwe bestemming krijgt. Zie: www.welloord.nl


Overhuizen is een buitengewone hoeve met opmerkelijke toegangspoort, enorm binnenplein en eigen kapel. Ook het rijtje van bewoners duidt opvallende persoonlijkheden aan, zoals landcommandeur van de Balie Alden Biesen van de Duitse Ridderorde, Godfried Edmond van Bocholtz en zijn protégé Otto Edmond von Rochow. Foto’s: Bart Lommen.

Het OLS op de Unesco-lijst

Tijdens het Oud-Limburgs Schuttersfeest (OLS) 2008 in Opoeteren lanceerde de Vlaamse Minister Bert Anciaux het plan voor aanmelding van het OLS bij de representatieve lijst van het immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid van de UNESCO. Op grond hiervan is door het OLS een werkgroep geformeerd. De eerste aanmelding van het grootste Limburgse schuttersfeest heeft geleid tot erkenning op Vlaams niveau. Dat is de eerste stap voor de internationale UNESCO-erkenning. Daar het OLS niet alleen betrekking heeft op Belgisch-, maar ook op Nederlands Limburg, heeft Minister Anciaux zijn Nederlandse collega Plasterk van Cultuur gevraagd om eveneens het Limburgse schuttersfeest te erkennen en het UNESCO-verdrag inzake het immaterieel cultureel erfgoed te ratificeren. In overleg met de Provincie Limburg, de dienst FARO wordt gewerkt aan een dossier, met diverse teksten en verantwoordingen, alsmede een film om te zijner tijd een dossier te kunnen indienen. Het filmscript en overige documentatie worden verzorgd door Luc Wolters, de beelden en montage zijn in handen van Bart Hölscher van Hölscher RTV te Baarlo. Zie: www.olsfederatie.com en www.cjsm.vlaanderen.be/cultuur/ Sponsor is de Provincie Limburg (Nl.): www.limburg.nl


Vlaams Minister Anciaux (links) hield een pleidooi voor opname van het OLS bij het Unesco cultureel erfgoed. President Michels (midden) van de OLS-Federatie maakt er werk van en gouverneur Frissen (rechts) van de Provincie Nederlandse Limburg zegde steun toe. Foto’s: Fred Vliegen

Begraven in Limburg

Voor het realiseren van een monumentale expositie en een boek over begraven en graven in Limburg, hebben museumdirecteur Jos Schatorjé van het Limburgs Museum en de multimediale uitgever X-CAGO uit Roermond onder leiding van CEO Koos Hussem een groep deskundigen rondom zich verzameld. Een belangrijk aandeel in dit erfgoedproject is weggelegd voor de fotografie van de Zuid-Afrikaanse fotograaf Obie Oberholzer. Hij is door de provincie op pad gegaan om op tal van plaatsen uitzonderlijke graven of graven van uitzonderlijke personen op zijn eigen magische fotografische wijze vast te leggen. Voorts schrijft drs. Maurice Heemels een inleiding en verlenen diverse deskundigen ondersteuning, zoals Sef Derkx (Venlo), Jac van den Boogaard (Maastricht) en Guus Rüsing (Roermond). Eindredactie en publicatiebegeleiding van het boek over de begrafeniscultuur liggen in handen van Luc Wolters. Realisatie is voor 2009 voorzien. Zie: www.x-cago.com en www.limburgsmuseum.nl



In het boek en de expositie Begraven in Limburg komen bijzondere personen (zoals Victor de Stuers of de heilige Gerlachus), graven (het graf met de handjes) en begraafplaatsen (zoals Ysselsteyn) aan bod. Fotografie: Obie Oberholzer (links).

LOP Margraten

Ten behoeve van het Landschapsontwikkelingsplan had de gemeente Margraten aan de landschapsarchitecten van Heukelom Verbeek gevraagd het plan ‘Buitengewoon Margraten’ op te stellen. Hierin waren nog enkele historische lacunes, die wethouder drs. A. Opreij graag ingevuld zag. Zo zijn de archeologische monumenten van Margraten nader onder de loep genomen om te zien of zij voor de landschappelijke plannen een aanvulling kunnen vormen. Zo blijken de prehistorische vondsten inzake vuursteenwinning- en bewerking en bewoning uit de periode dat de mens van jager boer werd in de gemeente goed vertegenwoordigd. Tevens is een Middeleeuwse weg gereconstrueerd en is van een andere route teruggevonden dat men daar met richtingaanwijzers in de vorm van een ridderspoor werkte. Tal van aanknopingspunten dus om er het landschap mee vorm te geven. Zie: www.margraten.nl


Aandacht voor vuursteenwinning in Margraten, dat uit deze periode veel archeologische monumenten telt. Het ridderspoor wees mensen de richting naar Maastricht en Limbourg (B.).

Limburgs Schutterij Museum getroffen door brand

Op 10 april 2008 werd het Limburgs Schutterij Museum te Steyl getroffen door brand. Met assistentie van diverse korpsen wist de brandweer het vuur te blussen. Door de brand, roetaanslag, instortingen en het bluswater liep de collectie van het museum ernstige schade op. Voor de brand was grote internationale belangstelling. De uit de brand geredde eigendommen en bruiklenen zijn in een loods opgeslagen. Hier wordt ter plekke onder leiding van conservator Luc Wolters wekelijks aan de collectie gewerkt, de actuele inventarisatie, het oppoetsen, reinigen, restaureren etc. Deze aandacht voor de collectie en de vooruitzichten op de realisatie van een nieuw in te richten museum confronteert het vrijwillige stichtingsbestuur met grote kosten. Toch is men vastberaden om een nieuw schuttersmuseum te realiseren. Er komt hulp van diverse kanten. Zo heeft het Limburgs Parlement reeds steun toegezegd, heeft de Media Groep Limburg een financiële duit in het zakje gedaan en heeft André Rieu namens de Mastreechter Staar een aantal houten paspoppen overhandigd. Ook is er een boekje uitgegeven dat op het Oud-Limburgs Schuttersfeest werd aangeboden om de hoge kosten te dekken. De Limburgse warme bakkers hebben voorts een schuttersbroodje op de markt gebracht, waarvan een deel van de opbrengst aan het museum ten goede komt. Als de collectie weer ietwat opgelapt is, worden kleine exposities door heel Limburg op touw gezet. Zie: www.schutterijmuseum.nl


Brand in een museum is een rampscenario. Het Limburgs Schutterij Museum kreeg er in april 2008 mee te kampen. Sindsdien wordt met man en macht gewerkt aan het opknappen en restaureren van de collectie.

Adellijk huis Beegden

Het Huis Beegden wordt het middelpunt van een nieuwe woonwijk met circa zeventig huizen en appartementen eromheen en erin. De plannen worden gerealiseerd door Krijtenberg Projectontwikkeling. In het voorbereidingstraject werd door Archol uitvoering gegeven aan het archeologisch vooronderzoek. In haar aanbeveling aan de Provincie pleitte het archeologisch bureau voor nader historisch onderzoek naar de bouw van het huis en het gebruik van de term kasteel. Dit de archeologie ondersteunende onderzoek werd door Historie Present verricht, waarbij de historie van het huis gedegen in kaart werd gebracht. De oudste belening voert ons terug naar 1440. Sindsdien komen we families als Van Merwijck, Van Baer, Van der Voordt, Van Baexem, Van Elmpt, Croll, Fostier, Van Buggenum, Montforts, Van Ass, De Horion en Joppen tegen als eigenaars cq. bewoners. Mede dankzij het historisch onderzoek is het archeologisch vooronderzoek gecompleteerd kunnen worden en hebben de bouwplannen geen vertraging opgelopen. Zie ook: www.krijtenberg-beegden.nl


Vogelvlucht van het projectplan Krijtenberg met centraal daarin de hoeve van het huis Beegden. Illustratie: Krijtenberg Projectontwikkeling bv. Het Huis Beegden (‘Thuis tho Baer’) uit RHCL kaartencollectie en het wapen Van Baer.

Eindredactie van het jaarboek Spiegel van Roermond

Evenals in 2005-2007 verzorgde X-CAGO de opmaak en het drukgereed maken van het jaarboek Spiegel van Roermond, een uitgave van de stichting Rura. Hoofdredacteur van de Spiegel is mr. H. van der Bruggen, die in 2008 de Zilveren Anjer van het Prins Bernhard Cultuurfonds mocht ontvangen. Het meest prominente artikel van het boek is een nauwgezette beschrijving van de pijnlijke neergang van oorlogsburgemeester Paul Reijmer te Roermond, die zwaar op de Duitse gezag steunt en volstrekt foute keuze maakt. De auteur, prof. dr. Theo Beckers, besluit het indrukwekkende artikel, dat leest als een thriller, met een duiding van het karakter van Reijmer. Voorts is er aandacht voor het aangrijpende verhaal van courantier Cees Dosker, die tijdens de Tweede Wereldoorlog geïnterneerd wordt en bij de evacuatie van Roermond zijn vrouw en twee zonen verliest. Dit artikel, evenals dat over het rijke Roermondse sociëteitenleven, is geschreven door Hein van der Bruggen. Eindredacteur Luc Wolters beschreef aan de hand van een tweetal dagboeken en interviews met enkele overlevenden de wedervaardigheden van cineast, fotograaf en wereldreiziger mr. Alphons Hustinx tijdens de laatste oorlogsmaanden, die uiteindelijk over de Maas naar bevrijd gebied wist te vluchten. Voorts is er in het jaarboek aandacht voor het geboortehuis van architect Pierre Cuypers. Voor de verkoop van dit jaarboek, zie www.rura.nl


Op de cover van de Spiegel van Roermond 2009 stapt Roermonds burgemeester mr. P. Reijmer aan de zijde van de militaire bevelhebber bij de intocht van het nieuwe garnizoen, 1938. Foto: GAR. De fotograaf Alphons Hustinx liet de grootste fotocollectie van de Tweede Wereldoorlog in kleur na. Begin 2008 is de collectie in handen van het NIOD gesteld. Hij fotografeerde in huiselijke sfeer, maar ook bijvoorbeeld de vele plakkaten. Foto’s: DiaArchief mr. A. Hustinx (Lodewijk Imkamp, Roermond). Voor de foto’s van Alphons Hustinx, zie: www.x-cago.nl

Vertalingen voor schuttersmuseum Neuss

Het Rheinisches Schützenmuseum Neuss mit Joseph-Lange-Schützenarchiv heeft in het kader van de euregionale samenwerking van diverse musea onder de noemer Flashback – Tijdreizen tussen Maas en Rijn besloten tot een tweetalige presentatie. Om de Duitse teksten over het schutterserfgoed te vertalen, riep conservatrice dr. Britta Spies de hulp in van Luc Wolters, die immers conservator van het Limburgs Schutterij Museum is. Binnenkort kan het schuttersmuseum in Neuss, de stad die beroemd is om zijn grote schutterskorpsen die eens in het jaar een gezamenlijke parade van duizenden schutters op de been brengt, haar Nederlandse bezoekers in de eigen taal bedienen.


Het Rheinisches Schützenmuseum is gevestigd in het huis Rottels te Neuss en toont tal van schuttersschatten, met een toelichting in Duits én Nederlands. Foto’s: NGZ-online

A2 Maastricht – wijkoverzicht

De ondertunneling van de A2-autosnelweg in Maastricht, die toegankelijkheid van de stad en de leefomgeving moet verbeteren, werpt zijn vruchten vooruit. Een aantal partijen is gevraagd om een inventarisatie van het gebied terzijde van de weg. In het kader van een grotere inventarisatie heeft Historie Present de wijken Witte Vrouwenveld en Wijckerpoort in kaart gebracht. Alle bijzondere gebouwen, historische infrastructuur en opmerkelijk groen hebben zich een plaats op de waardekaart verworven. Op grond hiervan kunnen de stedenbouwkundige planners inzicht krijgen in het bijzondere erfgoed in beide wijken.


Aan weerszijden van de A2 zijn in Maastricht enkele bijzondere gebouwen aan te treffen, zoals de Levensschool Pater Fortis, thans opvang voor het Leger des Heils, of de Gemeenteflat uit 1949, ontworpen door architect Dingemans.

BBC-onderzoek naar oorlogsverleden Tony Vorderman

De BBC kent een succesvolle serie, waarin het verleden van de voorouders van Britse TV-celebrities onder de loep wordt genomen. Het programma ‘Who do you think you are?’ beoogt buiten de familiale aangelegenheden bovendien aan te sluiten bij de bredere historie en de grote gebeurtenissen, die daar een rol in speelden. Voor het onderzoek naar de vader van Carol Vorderman, Tony of Tonny Vorderman uit Breda, wees het spoor naar Venlo-Tegelen en naar de illegaliteit. Gesprekken met verzetsstrijder Leo Jans brachten niet het gehoopte resultaat. Uit onderzoek van Luc Wolters is gebleken dat Tony Vorderman zich tijdens de laatste maanden van 1944 in Tegelen bevond en verbleef in hotel Geisler. Hij was bevriend met Arthur de Rooy, met wie hij de illegale BBC-radiozender beluisterde en de berichtgeving uittypte en stencilde. Onder de titel ‘Snoekje’ werden deze illegale blaadjes in Tegelen huis aan huis verspreid. Echter het blaadje werd verraden en in allerijl moesten alle medewerkers en nog enkele onderduikers de Maas over naar bevrijd gebied. Bij de nachtelijke overtocht in december viel één van de kano’s op de grond, waardoor een landmijn ontplofte. De hierdoor gewaarschuwde Duitsers beschoten de vluchtelingen. Arthur de Rooy, die al op de rivier was, werd doodgeschoten, Tony Vorderman moest vooralsnog op bezet Tegels gebied onderduiken. Zodra hij op bevrijd gebied was, meldde hij zich bij de troepen om aan Nederlandse zijde vanuit Engeland mee te strijden. Hij trouwde er en kreeg kinderen, waarvan Carol er één is. Tony Vorderman overleed tijdens de BBC-opnames. Hierdoor werd het verhaal van historicus Luc Wolters over de illegale activiteiten tijdens de laatste oorlogsmaanden extra emotioneel voor Carol.
De BBC-documentaire, geregisseerd door de prijswinnende Stuart Elliott, is op 27 september 2007 uitgezonden. Het onderzoek is uitgevoerd met dank aan Geert Konings, Tegelen, en het Gemeentearchief Venlo.



In Tegelen werd onder meer door Tonny Vorderman een illegaal krantje uitgegeven. Toen dit verraden was, werd in allerijl een faliekant mislukte poging ondernomen om in de winternacht de Maas naar bevrijd gebied over te steken.

Onderzoek naar Terlinden, jonkheid en buurtschap

De jonkheid van Terlinden, gelegen tussen Noorbeek, Banholt, Reijmerstok en Slenaken, is voornemens om bij gelegenheid van haar 125-jarig bestaan een jubileumboek uit te geven. In de uitgave zal behalve aan het jongelingengezelschap ook aandacht aan het verleden van de Margratense buurtschap geschonken worden, gelegen aan de splitsing van eeuwenoude landwegen. In opdracht van het jubileumcomité wordt onderzoek verricht naar onder meer het ontstaan van Terlinden, de ligging aan een kruispunt van wegen, putten en poelen, de burgerwacht en de kerkelijke oriëntatie van Terlinden.


De jonkheid van Terlinden, bekend van de jaarlijkse grote kermis, viert in 2008 het 125-jarig bestaan. Er wordt een boek uitgegeven met historische gegevens over de buurtschap, kapel en de vereniging. Foto’s: Jonkheid Terlinden


Een bijzondere archiefvondst is de tekening van (Noorbeeks) Terlinden, circa 1806-1809.

Oral history interviews naar de geschiedenis van Simpelveld/Bocholtz

De gemeente Simpelveld heeft via Rijckheyt, centrum voor regionale geschiedenis, opdracht verstrekt voor het opnemen van enige interviews over de geschiedenis van de kernen Simpelveld en Bocholtz. Deze interviews beogen de mondelinge overlevering te stimuleren, die een aanvulling is op datgene dat reeds in geschiedschrijving of archieven vervat is. Geïnterviewden, dames en heren, vertelden vrijuit over tal van ervaringen, onder meer over hun schooltijd, het alomvattende kerkelijk leven, de kermis en de Simpelveldse bioscoop, de aanleg van elektriciteit en waterleiding, het verenigingsleven, de pyramidebouw door de gymnastiekverenigingen, de na-ijver tussen harmonie en fanfare in Bocholtz, waar zelfs de burgemeester partij in koos, het vaak armoedig bestaan van kleine keuterboeren, de tractor die het trekpaard vervangt, dikwijls reeds verdwenen ondernemers en winkeliers, oorlogservaringen en een controverse tussen pastoor en burgemeester.


Twee personen die hun verhaal voor de camera vertelden, waren Bocholtz-kenner Guus Herbergs en Sjeng Schrijvers (Agricola) van Bosschenhuizen. Voorts verhaalden Tilla Schleck en An Hamers over hun rijke ervaringen.

Verborgen waarden van Roermond

Onder de noemer ‘Verborgen waarden’ heeft de gemeente Roermond een inventarisatie van geheel Roermond en Swalmen laten uitvoeren. Alle panden met een bijzondere architectuur en bouwstijl hebben een nominatie gekregen en vormen met tal van andere opmerkelijkheden (wegkruisen, monumentjes, opvallend groen etc.) uitgangspunt voor een cultuurhistorische basiskaart voor de gemeente. Het onderzoek is uitgevoerd door diverse personen, verbonden aan Res nova.
Res nova is een adviesbureau en kennisnetwerk op het gebied van cultuurhistorie & ruimtelijke ordening. De adviseurs bestrijken een scala dat varieert van het individuele monument tot grootschalige ontwikkelingsprojecten in steden, dorpen en buitengebieden, met name in Noord-Brabant en Limburg. Voor meer informatie, zie: www.res-nova.nl


In het kader van een grootscheepse inventarisatie werden tal van bijzondere gebouwen en kunstwerken voor de gemeente Roermond in kaart gebracht.

Website archief van de graven Van Hoensbroek

Het archief van de graven Van Hoensbroek is familiebezit en berust te Schloss Haag in Geldern (Dld.). Met toestemming van de adellijke familie is het archief inmiddels gedigitaliseerd door multimediabedrijf X-CAGO te Roermond. Na de digitalisering is er met medewerking en op instigatie van een aantal betrokken Duitse en Nederlandse archiefinstanties en kasteel Hoensbroek een website vervaardigd onder redactie en met enige teksten van Luc Wolters. De site wordt te zijner tijd voor publiek toegankelijk.


Het complete archief van de graven Van Hoensbroek is gedigitaliseerd. De archieven kunnen een nieuw licht werpen op de vooral tussen Maas en Rijn machtige familie met een rijk familiebezit, zoals het stamslot Hoensbroek te Heerlen.

Cultuur- en bouwhistorisch onderzoek Nieuw IJpelaar te Bavel-Breda

Voor het herenhuis en voormalige klooster Nieuw-IJpelaar, gelegen te Bavel, gemeente Breda, bestaan plannen voor de realisatie van een hotel. Om de monumentale waarde van het herenhuis uit 1866 alsmede de landschappelijke waarde van de in de negentiende eeuw aangelegde tuinen te waarborgen, is samen met Don Rackham voor Res nova een cultuur- en bouwhistorische analyse uitgevoerd.
Res nova is een adviesbureau en kennisnetwerk op het gebied van cultuurhistorie & ruimtelijke ordening. De adviseurs bestrijken een scala dat varieert van het individuele monument tot grootschalige ontwikkelingsprojecten in steden, dorpen en buitengebieden, met name in Noord-Brabant en Limburg. Voor meer informatie, zie: www.res-nova.nl


Het negentiende eeuwse herenhuis Nieuw-IJpelaar in Bavel is aan een grondige cultuur- en bouwhistorische analyse onderworpen. Het gebouw kent bijzonder stucwerk.

Eindredactie van het jaarboek Spiegel van Roermond

Evenals in 2005 en 2006 verzorgde X-CAGO de opmaak en het drukgereed maken van het jaarboek Spiegel van Roermond, een uitgave van de stichting Rura. Hoofdredacteur van de Spiegel is mr. H. van der Bruggen. De eindredactie – namens X-CAGO – lag wederom in handen van Luc Wolters. Het meest prominente artikel van het boek is een historische analyse van de Brabantse Revolutie, die ook in en om Roermond zijn weerslag vond, door mr. J. Daniels, oud-burgemeester van Roermond. Voorst wordt gepubliceerd over de eerste voogd van Roermond, rechtbankpresident Frans Bolius, de overwinning van de Harmonie van Roermond tijdens een concours in Brussel in 1830 en over Roermondse architecten en hun scheppingen. Voor de verkoop van dit jaarboek, zie www.rura.nl


Op de cover van de Spiegel van Roermond 2008 staan twee personen die in de Brabantse Revolutie voor die stad een rol van betekenis speelden: kanselier Luijtgens (links) en keizer Jozef II. Stadhuis Roermond. Foto’s: Hennie Retera

Jubileumboek voor de gemeente Margraten

De gemeente Margraten is voornemens aandacht te schenken aan het zilveren jubileum. Door de grote gemeentelijke herindeling kwam in 1982 de huidige gemeente Margraten tot stand, bestaande uit de kernen Banholt, Bemelen, Cadier en Keer, Eckelrade, Margraten, Mheer, Noorbeek, Scheulder en Sint-Geertruid. In overleg met burgemeester Van Beers is besloten om aan 25 thema’s, die in de afgelopen 25 jaar een rol hebben gespeeld, aandacht te schenken, zoals het Amerikaans kerkhof, de fruitteelt, de vele monumenten, de volkscultuur of de Justitiële Jeugdinrichting Het Keerpunt/Huize Sint-Joseph en vele andere boeiende onderwerpen. Het wordt een populair geschreven boek met veel foto’s. Luc Wolters is de schrijver.



Een greep uit het aanbod van het jubileumboek voor de gemeente Margraten: het befaamde Amerikaanse kerkhof, schutters, kastelen en heel veel meer dat deze Heuvellandgemeente te bieden heeft.

Onderzoek naar historisch ondernemerspand Roermond

De Roermondse ondernemer Balthasar Deuss heeft in 1898 een fraai pand laten bouwen bij de entree van Roermond vanuit het zuiden. Het pand in eclectische stijl is rijk aan versieringen, telt drie verschillende topgevels en kent zelfs een opvallend hoektorentje. Momenteel is er een advocatenkantoor in gevestigd. Het onderzoek is een project van Res nova en behelst een cultuur- en bouwhistorische analyse. Res nova is een adviesbureau en kennisnetwerk op het gebied van cultuurhistorie & ruimtelijke ordening. De adviseurs bestrijken een scala dat varieert van het individuele monument tot grootschalige ontwikkelingsprojecten in steden, dorpen en buitengebieden, met name in Noord-Brabant en Limburg. Voor meer informatie, zie: www.res-nova.nl


Een beeldbepalend pand bij de binnenkomst van Roermond. Ernaast de kadasterkaart van het complete perceel.

Eindredactie van het jaarboek Spiegel van Roermond

Evenals in 2005 verzorgde X-CAGO de opmaak en het drukgereed maken van het jaarboek Spiegel van Roermond, een uitgave van de stichting Rura. Hoofdredacteur van de Spiegel is mr. H. van der Bruggen. De eindredactie – namens X-CAGO – lag wederom in handen van Luc Wolters. Het meest prominente artikel van het boek omvat een uitgebreide levensschets door dr. Georges Linssen over graaf Wolff Metternich, die te kasteel Hillenraad in Swalmen gewoond heeft. Voor de verkoop van dit jaarboek, zie www.rura.nl


De cover van de Spiegel van Roermond 2007 wordt gesierd door Herman Joseph graaf Wolff Metternich (1887-1956) in Maltezer uniform en zijn echtgenote Amélie gravin Wolff Metternich-Schall Riaucour (1888-1971).

Publicatiebegeleiding boekje over Petrus Regout

Naar aanleiding van het vertrek van de Sphinx-fabriek uit de binnenstad van Maastricht, staat de stichter, de Maastrichtse industrieel Petrus Regout (1801-1878), volop in de belangstelling. Een expositie in het RHCL is over de familie Regout ingericht en diverse lezingen over dit onderwerp worden gegeven. Tevens is besloten tot heruitgave van een bijzondere prentencollectie van Petrus Regout, die hij circa 1866 voor zijn vrienden en familie in boekvorm heeft laten verschijnen. De prenten tonen de rijkdom van de familie, het kastelenbezit (Vaeshartelt en Klein-Vaeshartelt, de Grande en Petite Suisse), de fabrieken aan de Boschstraat, de fabrieksbrandweer en de molens aan de Jeker etc. Daarnaast illustreren tal van prenten de persoon Petrus Regout, stichter van de Maastrichtse aardewerkfabriek en lid van de Eerste Kamer. De heruitgave van de prenten is een gezamenlijk initiatief van X-CAGO, Zicht op Maastricht, Gemeente Maastricht en RHCL. Het begeleidende boekje werd geschreven door drs. Jac van den Boogaard en dr. Loek Kreukels. Publicatiebegeleiding namens X-CAGO lag in handen van Luc Wolters.
Voor meer informatie, zie: www.zichtopmaastricht.nl
Voor verkoop, zie: www.x-cago.com



De Maastrichtse ondernemer Petrus Regout, de ‘pottekoning’ met één van de prenten uit zijn fameuze album, die opnieuw zijn uitgegeven.

Expositie voor Koningin Beatrix en Kroonprins Filip

Het Oud-Limburgs Schuttersfeest, een groot internationaal schuttersfeest voor de beide Limburgen (NL. en BE.) heeft in 2006 in Stramproy hoog bezoek mogen ontvangen. H.M. Koningin Beatrix van Nederland en Z.K.H. Prins Filip van België bezochten dit grootse schuttersevenement. Het koninklijk bezoek ontving een vendelhulde, liep door een erehaag van schutters, prins Filip schoot zelfs met de zware buks, ze bezochten de muziek- en exercitiewedstrijden en bekeken de beoordeling van de jury van konings- en keizersparen. Aansluitend werd het koninklijk bezoek ontvangen in een expositietent, waar een tentoonstelling vanuit het Limburgs Schutterijmuseum was ingericht. Wim Pijpers (oud-hoofdredacteur Limburgs Schutterstijdschrift) en Luc Wolters (conservator Limburgs Schutterij Museum en eindredacteur Limburgs Schutterstijdschrift) mochten de koninklijke gasten door de expositie leiden.


Koningin Beatrix interesseert zich voor de tentoonstelling over het schutterswezen.
Foto: OLS 2006 - Harry Hendrikx

Documentaire over de ‘Tiendaagse Veldtocht’

Het is in 2006 precies 175 jaar geleden dat Nederland België binnenviel tijdens de zogenaamde Tiendaagse Veldtocht (2-12 augustus 1831). Het was de enige oorlog tussen Nederland en België, ontstaan door de afscheiding van België in 1830. Koning Willem I probeerde met de veldtocht de scheidingsvoorwaarden tussen de beide landen te beïnvloeden. De invallende legers leken koers te zetten naar Antwerpen, bogen af naar het oosten, veroverden Hasselt, rekenden met het Belgische Maasleger af en zetten koers naar Brussel, waarbij onder meer Diest en Tienen veroverd werden. Onder internationale druk en door vanuit het zuiden oprukkende Franse legers werd de operatie stopgezet, maar niet voordat de stad Leuven was ingenomen. Hierna kwam het tot een georganiseerde terugtocht. De uiteindelijke verdeling tussen de beide landen zou pas is in 1839 geschieden, maar Willem I had door de veldtocht wel iets gunstiger voorwaarden bedongen. Samen met de productiemaatschappij Hölscher RTV uit Baarlo wordt een documentaire in drie delen gemaakt van deze belangrijke episode in de Nederlandse en Belgische geschiedenis. L1 heeft een uitzendgarantie gegeven. Behalve L1 betaalt ook de Provincie Limburg mee aan de productie.

Een documentaire over de Tiendaagse Veldtocht is in de maak, waarbij een verteller historische plekken bezoekt, fragmenten gedramatiseerd worden en een dagboekschrijver over zijn belevenissen schrijft.

Biografie van Ailbertus van Antoing

Vanuit het bisdom Roermond en de Stichting Ailbertus Rolduc worden pogingen in het werk gesteld een zaligverklaring van Ailbertus van Antoing, die bekend staat als stichter van Rolduc (1104), op gang te brengen. Hiertoe dient bewezen te worden dat Ailbertus een deugdzaam leven leidde, hetgeen historisch onderzoek vergt. Aan Emile Ramakers en Luc Wolters is gevraagd een biografie te schrijven over het leven van Ailbertus.


De verering van Ailbertus wordt bevorderd doordat
na negen eeuwen een beeld van de stichter in de kerk
geplaatst is door de bisschoppen van Roermond en Luik.

Documentairereeks ‘de kirk in ’t midde’

Voor Omroep Krijtland wordt samen met presentator Henk Kroese al wandelend een bezoek gebracht aan de kerken in de gemeenten Gulpen-Wittem en Vaals. Per uitzending komt een kerk aan bod, waarbij wordt ingegaan op de plaatselijke en de bouwhistorie, de kerkpatroon, schilderijen, glas-in-lood ramen, beelden en kruiswegstaties, kortom alles dat deze kerk bijzonder maakt. Bovendien wordt het oude kerkelijk zilver en vaatwerk bekeken, wordt de toren ingeklommen en soms zelfs een nootje meegezongen met het orgel.



‘De kirk in ’t midde’ biedt een andere kijk op de kerken in het Krijtland. Opnames: Omroep Krijtland

Freelance werkzaamheden voor digitaliseringsbedrijf & uitgeverij

Freelance medewerker van X-CAGO, te Roermond, een bedrijf met als core business het digitaliseren van archieven en het clippen en on-line publiceren van dagbladen. Tevens worden herdrukken van historische uitgaven gerealiseerd en treedt X-CAGO op als uitgever van gedigitaliseerd en geoptimaliseerd archiefmateriaal.

Historische research voor

 
Presentatie van 'Kleur in donkere dagen' aan Erik Hazelhoff Roelfzema (de 'soldaat van Oranje'). Voor de verkoop van dit fotoboek zie: www.x-cago.com.

Eindredactie van het jaarboek Spiegel van Roermond

Namens X-CAGO wordt de eindredactie, de opmaak en het drukgereed maken van het jaarboek van de Stichting Rura verzorgd.
 
Presentatie 'Spiegel van Roermond' door hoofdredacteur mr. H. van der Bruggen aan nabestaanden van slachtoffers van de holocaust. Voor de verkoop van dit jaarboek, zie: www.rura.nl

Conservator van het Limburgs Schutterij Museum te Steyl

Doelstelling is het museum toegankelijker maken voor bezoekers en voor educatieve doeleinden. Dit gebeurt door het verbeteren van de presentatie, het organiseren van wisseltentoonstellingen en de verbetering van de audiovisuele ondersteuning daarvan. Tevens wordt de papieren registratie van bruiklenen etc. geactualiseerd en digitaal beschikbaar gemaakt.
 
Exterieur & Interieur van het schutterij Museum.

Redacteur van het Limburgs Schutterstijdschrift

Honderden artikelen en stukjes geschreven over alles wat het schutterswezen raakt en de historie ervan. Tevens fotoredactie en drukgereed maken van het tijdschrift.

Uitgever van eigen historische publicaties

Het boekje over Bisschop St.-Lambertus, is een voorbeeld van een populair geschreven en rijk geïllustreerde uitgave in eigen beheer geschreven en uitgegeven.
 
Presentatie van 'Bisschop St.-Lambertus' aan Bisschop Fr. Wiertz van Roermond.

In de nabije toekomst volgen meer publicaties.